  Windows 95 + Windows 3.x + Linux Howto
  Robert Goodwin Robert.Goodwin@mcc.ac.uk
  v?.?, Sierpie 1996
  WWeerrssjjaa ppoollsskkaa:: LLeesszzeekk PPiieettrryykkaa lleessiioo@@pplleeaarrnn..eedduu..ppll
  v1.0, 13 Wrzenia 2000


  Dokument ten zosta napisany w standardzie ISO-8859-2. Orygina tego
  dokumentu znajduje si np. pod adresem .
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Uwaga

  2. Wprowadzenie

  3. adowanie kilku systemw operacyjnych

  4. Inne rda informacji na ten temat

  5. Po co to HOWTO

  6. Wymagania

  7. Z czym skoczysz

  8. Jak to zrobi

  9. Kilka pyta i odpowiedzi

  10. Od tumacza



  ______________________________________________________________________

  11..  UUwwaaggaa

  15 stycznia 1998
  Autor nie zajmuje si ju opiek nad dokumentem Win95+Win+Linux mini-
  HOWTO.  Jeli jeste zainteresowany jego utrzymywaniem, skontaktuj
  si, prosz, ze mn, wysyajc e-mail na adres:
  tjbynum@metalab.unc.edu.


  22..  WWpprroowwaaddzzeenniiee

  Pierwsza wersja tego dokumentu powstaa w styczniu 1996. Od tego czasu
  dodaem wiele komentarzy, informacji i pyta, otrzymanych od rnych
  osb. Istnieje japoska wersja tego dokumentu; zobacz zbir japoskiej
  dokumentacji dotyczcej Linuksa pod adresem: .  Polska wersja tego
  dokumentu jest dostpna pod adresem: .


  33..  aaddoowwaanniiee kkiillkkuu ssyysstteemmww ooppeerraaccyyjjnnyycchh

  Jeli chcesz mie moliwo adowania kilku rnych systemw
  operacyjnych (bez potrzeby stosowania startowych dyskietek!), musisz
  uywa czego takiego, jak MMEENNEEDDEERR AADDOOWWAANNIIAA.

  Windows 95 nniiee mmaa tak naprawd menedera adowania. Ma, co prawda,
  opcje adowania, ale w moim podrczniku pisz, e _m_e_n_e_d__e_r __a_d_o_w_a_n_i_a
  mona skonfigurowa tak, aby adowa dowolny system.

  LILO mona skonfigurowa tak, aby adowao prawie kady system.
  Podobnie mona skonfigurowa menedery adowania OS/2 i Windows NT.
  To, ktrego menedera uywasz, zaley od tego, czego chcesz od swojego
  komputera. Jeli, na przykad, uywasz menedera adowania OS/2, to
  ``ukrywa'' on ``inne'' dosowe partycje.


  44..  IInnnnee rrddaa iinnffoorrmmaaccjjii nnaa tteenn tteemmaatt

  Jeli chcesz uywa tylko Windows 95 i Linuksa, przeczytaj raczej
  Win95+Linux HOWTO. Najnowsz wersj moesz znale pod adresem: .
  Wersja polska jest (albo wkrtce bdzie :-)) dostpna pod adresem: .

  Windows 95 i Linux mog by zainstalowane na jednym dysku. Reszta
  dokumentu opisuje, jak rozwiza problemy z DOSem, ktry nie pozwala
  na istnienie wicej, ni JEDNEJ podstawowej partycji DOS na jednym
  dysku.

  Jeli chcesz uywa menedera adowania NT, zajrzyj pod adres: .

  eby doda Linuksa (albo inny system, w tym OS/2), potrzebny jest taki
  fajny programik, ktry tworzy pliki sektorw startowych tak, aby mg
  z nich korzysta meneder adowania NT. Informacje na ten temat moesz
  znale pod adresem: .

  Moesz te wyprbowa program loadlin.exe, ktry umoliwia
  ``przeadowanie'' na Linuksa po uprzednim uruchomieniu DOSa.


  55..  PPoo ccoo ttoo HHOOWWTTOO

  Ten dokument opisuje nastpujce sprawy:


    Co zrobi, eby Windows 3.x i Windows 95 wspistniay na jednym
     komputerze bez problemw (i jakie to s ewentualnie problemy)

    Jak unikn kopotw z komputerem z Windows 95, na ktrym mona
     zdalnie uruchomi DOS

    Jak zainstalowa Windows 95 i Linuksa bez potrzeby reinstalacji
     LILO (z tym denerwujcym adowaniem Linuksa z dyskietki)

  System plikw Windows 95 istnieje wprawdzie na szczycie standardowego
  systemu DOS FAT, ale robi z nim paskudne rzeczy. Uruchom swj komputer
  z Windows 95 przy pomocy startowej dyskietki DOS i ka Nortonowi
  sprawdzi dysk, ale NNIIEE pozwl mu na dokonanie adnych napraw, bo
  popsujesz ``dugie'' nazwy plikw.

  Chc ostatnio ode mnie, ebym zajmowa si obsug aplikacji zarwno w
  rodowisku Windows 95, jak w Windows 3.x (oba dziaajce lokalnie lub
  adowane z sieci). Opracowaem odpowiednie ustawienia opisane w tym
  dokumencie tak, ebym mg robi to wszystko tylko na jednym PC.

  Nie pytajcie mnie, jak czowiek uywajcy Uniksa skoczy w takiej
  sytuacji :-)


  66..  WWyymmaaggaanniiaa

  Jeli umiesz grzeba si w rdach LILO (wersja 17 albo nowsza, jak
  mi si zdaje), to moesz osign to wszystko z JJEEDDNNYYMM dyskiem. Dziaa
  to na zasadzie zmiany zawartoci tablicy partycji podczas adowania
  systemu.  Jeli nie czujesz si zbyt pewnie, to lepiej nie prbuj!


  W przeciwnym wypadku bdziesz potrzebowa DDWWCCHH dyskw twardych.
  Wynika to z ogranicze DOS/Windows dotyczcych adowania systemu i
  przypisywania liter napdw. Wierz mi, prbowaem tego z jednym
  dyskiem (ale nie chciaem si grzeba w rdach LILO).


  77..  ZZ cczzyymm sskkoocczzyysszz

  Par sw o nazwach urzdze. Widywaem systemy, w ktrych /dev/hdc
  oznaczao trzeci dysk IDE (pierwszy dysk IDE na drugim kontrolerze), a
  /dev/hdd oznaczao czwarty dysk. Widywaem te systemy uywajce nazw
  /dev/hd1a i /dev/hd1b (nazwy partycji to /dev/hd1a3 itd.). Mj system
  stosuje ten drugi styl nazewnictwa, ale zmieniem nazwy na /dev/hdc i
  /dev/hdd, eby nie byo niejasnoci.

  Oto krtki opis tego, co sam teraz mam. Uwaaj na litery dyskw, bo
  si zmieniaj...

  Jeli uywasz drugiego kontrolera IDE, by moe, e bdziesz musia
  sam utworzy pliki w katalogu /dev. (/dev/hdc* i /dev/hdd*). Moe tak
  by, gdy dodajesz drugi dysk twardy do komputera, w ktrym jest
  zainstalowany jeden dysk IDE i CD-ROM IDE; twj drugi dysk twardy
  otrzymaby nazw /dev/hdc. Prbowaem takiego ustawienia i nie miaem
  adnych problemw.

  W swoim komputerze mam:


                               /dev/hda  - pierwszy dysk twardy
                               /dev/hdb  - napd CD-ROM
                               /dev/hdc  - drugi dysk twardy





     OOppccjjaa 11::
        Po wczeniu komputera mog pozwoli startowej pamici ROM karty
        ethernetowej na zdalne zaadowanie DOSu. Napd ``C'' to pierwsza
        partycja DOS na PPIIEERRWWSSZZYYMM dysku IDE (w moim przypadku
        /dev/hda1).  Napd ``D'' to pierwsza partycja DOS na DDRRUUGGIIMM
        dysku IDE (w moim przypadku /dev/hdc1), a napd ``E'' to druga
        partycja DOS na DDRRUUGGIIMM dysku IDE (/dev/hdc2). Napd CD-ROM ma
        liter F:


     OOppccjjaa 22::
        Pozwl LILO zaadowa domylny system (Linuksa, ma si rozumie)


     OOppccjjaa 33::
        Podczas uruchamiania LILO wcz opcj, ktra u mnie nazywa si
        DOS. aduje to DOS z /dev/hda1 i, tak samo, jak w przypadku
        opcji 1, napd ``C'' to /dev/hda1, ``D'' to /dev/hdc1, a ``E''
        to /dev/hdc2. CD-ROM to F:


     OOppccjjaa 44::
        Podczas uruchamiania LILO wcz opcj, ktra u mnie nazywa si
        Win95. aduje to Windows 95 z pierwszej partycji DOS DDRRUUGGIIEEGGOO
        dysku IDE (w moim przypadku /dev/hdc1). I teraz uwaga: napd
        ``C'' to teraz pierwsza partycja DOS na DDRRUUGGIIMM dysku IDE
        (/dev/hdc1), napd ``D'' to piersza partycja DOS na PPIIEERRWWSSZZYYMM
        dysku IDE (/dev/hda1), napd ``E'' to cay czas druga partycja
        DOS na DDRRUUGGIIMM dysku IDE (/dev/hdc2). CD-ROM to F:

  Zwr uwag na to, e napd C zmienia si w zalenoci od opcji
  adowania. To znaczy, e gdy instalujesz Windows 95, to instalujesz go
  w katalogu C:\WINDOWS. Kiedy instalujesz Windows 3.x, to te
  instalujesz go w katalogu C:\WINDOWS,  ale to s rne katalogi :-)

  Zauwa te, e trzecia partycja DOS (na ktrej trzymam dane) to E:,
  niezalenie od sposobu adowania, i e litera CD-ROMu te si nie
  zmienia.


  88..  JJaakk ttoo zzrroobbii

  Przede wszystkim zainstaluj Linuksa, niewane, na ktrym dysku.
  Jednake, poniewa bdziesz uywa dwch dyskw, rozsdne bdzie
  utworzenie na kadym z nich partycji wymiany.

  Utwrz podstawow partycj DOS na drugim dysku. Dosowy FDISK nie
  pozwala, niestety, na co takiego. Dlatego musisz uy wersji
  linuksowej, eby utworzy partycj, ustawi jej typ (6 dla partycji
  DOS 16 BIT FAT > 32 MB) i ustawi j jako aktywn. UUWWAANNIIEE stosuj si
  do porad strony podrcznika man fdisk. Opisuje ona, co trzeba zrobi,
  aby DOS rozpoznawa partycj utworzon w ten sposb. Trzeba zastosowa
  polecenie dd do wyczyszczenia pierwszych 512 bajtw tej partycji.
  (Zasadniczo uywa si polecenia ``dd if=/dev/zero of=/dev/XXXX bs=512
  count=1'', gdzie XXXX to nazwa urzdzenia. Musisz by jednak BBAARRDDZZOO
  ostrony, poniewa jest to doskonay sposb na zniszczenie dysku - na
  przykad przez wpisanie /dev/hda zamiast /dev/hda1!)

  Prymarn partycj DOS na pierwszym dysku twardym moesz utworzy przy
  pomocy dosowego FDISKa. W ten sposb moesz te utworzy inne
  potrzebne partycje dosowe.

  Obie partycje podstawowe musisz sformatowa jako startowe partycje
  DOS. Uyj w tym celu polece FORMAT C: /S i FORMAT D: /S po
  zaadowaniu DOSa z dyskietki. eby unikn niejasnoci, nadaj
  partycjom jednoznaczne etykiety woluminw!

  Zmodyfikuj plik /etc/lilo.conf tak, aby byo moliwe adowanie systemu
  z obu podstawowych partycji DOS. Na kocu dokumentu zamieciem
  przykadowy taki plik. Zwr uwag na znajdujc si w nim lini
  ``loader''. To od ciebie zaley, gdzie zainstalujesz Windows 95, a
  gdzie DOS/Windows 3.x. Ja uywam drugiego dysku twardego dla Windows
  95, poniewa w przypadku adowania z sieci normalny dysk DOS ma liter
  ``C''.  Oprcz tego (i to si przydaje), instalacja Windows 95 na
  drugim dysku pozwala na uniknicie koniecznoci adowania Linuksa z
  dyskietki ratunkowej i ponownej instalacji LILO (poniej wyjaniam,
  dlaczego miaoby si tak sta). Pamitaj, eby wyda polecenie
  /sbin/lilo, aby wprowadzi zmiany w ycie.

  Jeli planujesz (rozsdnie) instalacj Windows 95 z CD-ROMu, bdziesz
  musia umieci odpowiednie sterowniki na partycji przeznaczonej dla
  Windows 95, tak aby po zaadowaniu z niej by dostpny napd CD-ROM.

  Nastpnie przy uyciu LILO uruchom komputer z napdu, na ktrym chcesz
  zainstalowa DOS/Windows 3.x i zainstaluj reszt DOS i Windows 3.x.
  Windows powinien by zainstalowany w domylnym katalogu C:\WINDOWS.

  Kiedy ju tak zrobisz, uruchom ponownie komputer i, uywajc LILO,
  zaaduj partycj Windows 95. Przeprowad instalacj Windows 95.
  Instalator moe zasugerowa instalacj Windows 95 w katalogu
  D:\WINDOWS, poniewa sprawdza on komputer w poszukiwaniu istniejcych
  wersji Windows. NNIIEE akceptuj tego - zainstaluj Windows 95 w katalogu
  C:\WINDOWS.

  A teraz najfajniejsze! Windows 95 jest raczej samolubnym systemem.
  Kiedy go instalujesz, zakada on, e jest jedynym systemem operacyjnym
  w komputerze i zapisuje wasny MBR (Master Boot Record - Gwny Rekord
  adujcy) na twardym dysku. To wanie dlatego musisz ponownie
  instalowa LILO. Jeli natomiast zainstalowae Windows 95 na drugim
  dysku, zrobie co, czego programici Microsoft(TM) nie przewidzieli.
  Na jednym komputerze, na ktrym przeprowadziem tak operacj, Windows
  95 umieci swj MBR na miejscu MBR DDRRUUGGIIEEGGOO dysku. Na innym
  komputerze w ogle nie znalazem na to dowodu. Praktyczny efekt jest
  taki, e ten wany MBR, czyli ten na pierwszym dysku, pozostaje
  nienaruszony. Dziki temu, kiedy ponownie uruchamiasz komputer, wita
  ci przyjazny i znajomy znak zachty LILO.

  Przykadowa lista partycji:




         /dev/hda1  *   partycja DOS (C: lub D: zaley od adowania)
         /dev/hda2      partycja rozszerzona
         /dev/hda5      /
         /dev/hda6      swap
         /dev/hda7      /home

         /dev/hdc1  *   partycja Windows 95 (C: lub D: zaley od adowania)
         /dev/hdc2      partycja DOS (E: zawsze)
         /dev/hdc3      swap




  (Partycje oznaczone przy pomocy ** s ustawione jako startowe (czyli
  ``aktywne'') przez FDISK)

  Przykadowy plik /etc/lilo.conf:




         # /etc/LILO.conf
         install = /boot/boot.b
         compact
         delay = 20       # opcjonalne, dla systemw, ktre aduj si bardzo szybko
         #prompt          # uyj zamiast delay, by wymusi reakcj na lini
                          # zachty adowania
         #vga = normal    # wymuszenie rozsdnego stanu
         #ramdisk = 0     # opcja dla paranoikw
         #root = current  # uyj "biecego" gwnego systemu plikw (root)
         boot = /dev/hda
         image = /boot/vmlinuz
           read-only
           label = linux
         other = /dev/hdc1
           label = win95
           loader= /boot/any_d.b
         other = /dev/hda1
           table = /dev/hda
           label = dos
         image = /boot/vmlinuz.old
           label = linux.old
           optional
           read-only






  99..  KKiillkkaa ppyyttaa ii ooddppoowwiieeddzzii

  PP:: Czy ten schemat dziaa z dyskami SCSI?
  OO:: Podobno tak, ale sam nigdy nie prbowaem

  PP:: Czy ten schemat dziaa w przypadku, gdy Linux zajmuje cay jeden
  dysk, a DOS i Windows 95 znajduj si na partycjach drugiego dysku?
  OO:: Nie. DOS i Windows 95 musz znajdowa si na podstawowych
  partycjach ``DOS''. Mona to obej przez rekompilacj LILO

  PP:: cignem z sieci Windows 95 FAQ, w ktrym jest powiedziane, e
  mona adowa zarwno DOS, jak i Windows 95. Jeli zainstaluj Windows
  3.11 w innym katalogu ni ``WINDOWS'', to podobno mog bez problemw
  uruchamia Windows 95 i Windows 3.11. Oba s na jednej partycji.
  OO:: Tak, mona tak zrobi. Moe to jednak powodowa problemy. Windows
  95 robi paskudne rzeczy z napdem FAT i niektre operacje, jakie
  wykonujesz z poziomu starej wersji DOS i starego Windows (3.x) mog
  awo zniszczy informacj dotyczc dugich nazw plikw. Tak zrobi, na
  przykad, defragmentacja dysku przy pomocy programu DOS/Windows 3.x.
  Wpdzasz si te w kopoty, jeli co nie dziaa, bo musisz zawraca
  sobie gow plikami INI obu systemw *ii* rejestrem Windows 95.

  PP:: Czy LBA ma znaczenie?
  OO:: Tak. Uff!
  BIOSy mniej wicej od roku 1994 wspieraj LBA, aby obej ograniczenia
  DOSu, ktre uniemoliwaj mu obsug iloci cylindrw wikszej, ni
  1024. (Jest to opisane o wiele bardziej wyczerpujco w dokumentach PC
  hardware FAQ). LBA oszukuje geometri dysku, mnoc liczb gowic
  przez 2 lub 4 (itd.), aby podzieli liczb cylindrw przez 2 lub 4
  (itd.) tak, aby bya ona mniejsza od 1024. To potrafi obej
  ograniczenia DOSu.

  Linux obsuguje liczb cylindrw wiksz od 1024 (pod warunkiem, e
  partycja, z ktrej adujesz, ley w caoci poniej 1024 cylindra),
  potrafi te obsuy due (>504MB) dyski nawet na starszych
  komputerach (z BIOSem sprzed 1994).  Obsuguje take dyski na BIOSach
  wspierajcych LBA, niezalenie od tego, czy LBA jest wczone.

  Niezbdne jest, aby dla WWSSZZYYSSTTKKIICCHH systemw operacyjnych kady dysk
  mia t sam geometri. To dlatego, e liczby w tablicy partycji to
  ``dostrzegane'' liczby cylindrw, a nie rzeczywiste. Tak wic
  wczenie w BIOSie opcji LBA spowoduje, e istniejca zawarto dysku
  bdzie bezuyteczna.

  Jeli twj Linux nie widzi ``waciwej'' geometrii (to znaczy tej
  samej, ktr ``widzi'' DOS), bdziesz musia do pliku /etc/lilo.conf
  doda lini append=``hd=x.y.z'', gdzie x,y,z oznaczaj geometri dysku
  (przeczytaj odpowiednie strony man).

  PP:: Mj BIOS ma informacje tylko o dwch dyskach twardych, a nie o
  czterech. Czy to ma znaczenie?
  OO:: Moe! Uywanie czterech dyskw ze starym BIOSem pod DOSem wymaga
  stosowania dodatkowych sterownikw. Nowsze BIOSy obsuguj cztery
  dyski.

  Linux bez kopotu obsuguje cztery dyski nawet na wikszoci starszych
  BIOSw, ale jeli umiecisz partycj DOS na trzecim dysku, bdziesz
  mia do niej dostp wycznie z poziomu Linuksa.

  Jest to wane, poniewa wiele komputerw ma dysk IDE i napd CD-ROM
  IDE, a take, jeli chcesz stosowa rady z tego dokumentu, drugi dysk
  IDE.

  Jeli ten dokument na co ci si przyda, prosz, daj mi zna.


  1100..  OOdd ttuummaacczzaa

  Tumaczenie to jest chronione prawami autorskimi  Leszka Pietryki.
  Dozwolone jest rozprowadzanie i dystrybucja na prawach takich samych
  jak dokument oryginalny.

  Nie zmieniem zasadniczej treci dokumentu. Dodaem tylko odnoniki do
  stron z polskimi wersjami tumacze dokumentw HOWTO oraz wprowadziem
  kilka nieznacznych zmian, jak na przykad tytu pierwszej sekcji.

  Nie znalazem oryginau w formacie sgml, dlatego wszystkie znaczniki
  powstawiaem sam. W zwizku z tym win za ewentualny niewaciwy ukad
  dokumentu ponosz wycznie ja.

  Jest to pierwsze HOWTO, ktre przetumaczyem, wic jest tu pewnie
  mnstwo pomyek. Bd wdziczny za wszelkie komentarze i poprawki (no
  i oczywicie za pochway ;-)).

















































